Zapewnienie interoperacyjności z eCMR dla Hiszpanii

Od 5 października 2026 roku Hiszpania będzie wymagać cyfrowego Dokumentu Kontroli Administracyjnej (DCA) dla komercyjnego transportu drogowego. To, co miało mieć wpływ tylko na krajowe przewozy i kontrolę kabotażu, w praktyce będzie również istotne dla dużej części tranzytowego ruchu przejeżdżającego przez kraj. Firmy powinny podjąć działania już teraz.

Dokument Kontroli Administracyjnej (DCA) jest narzędziem kontroli administracyjnej zgodnie z hiszpańskim prawem transportowym, które do tej pory musiało być używane w formie papierowej. Jednak zmiana w prawie sprawi, że od października 2026 roku wersja cyfrowa będzie obowiązkowa. Nie jest to ani „hiszpańskie eCMR”, ani list przewozowy w sensie umownym. Nie reguluje ani odpowiedzialności, ani stanu towarów, lecz służy jako oficjalny dokument kontrolny. Nie należy go mylić z nadchodzącym rozporządzeniem europejskim eFTI, które ma na celu wymianę danych strukturalnych między przedsiębiorstwami a organami. Od października 2026 roku kopia papierowa DCA nie będzie już wystarczająca.

„DCA nie dotyczy nowego cyfrowego świata danych, lecz cyfrowej reprodukcji procesu opartego na papierze”, wyjaśnia dr David Saive, Właściciel Produktu Prawnego w Fundacji Otwartej Logistyki. „Każdy, kto nie będzie mógł natychmiast dostarczyć dokumentu cyfrowo, napotka w przyszłości problem operacyjny”.

Dostęp na żądanie: kod QR lub numer referencyjny

Decydującym czynnikiem jest sposób udostępniania DCA podczas kontroli. Hiszpańskie podejście to „widok na żądanie”: brak ustrukturyzowanych interfejsów z organami, zamiast tego podejście oparte na dokumencie, gdzie na żądanie musi być dostarczony nieustrukturyzowany dokument. Istnieją dwa sposoby realizacji tego. W pierwszym, podczas kontroli wydawany jest numer referencyjny, a firma udostępnia wersję PDF dokumentu za pośrednictwem portalu organów. W drugim, firma rejestruje wcześniej ścieżkę na serwerze centralnym, a kierowca następnie przedstawia kod QR, który prowadzi bezpośrednio do niego. Kluczowe jest, aby dostęp do dokumentu działał natychmiast podczas kontroli, niezależnie od tego, czy za pomocą smartfona, tabletu kierowcy, czy systemu back office.

Pokrycie DCA za pomocą eCMR

Ponieważ DCA jest w dużej mierze podobny do listu przewozowego CMR pod względem treści, poprawnie wdrożone eCMR może funkcjonalnie zastąpić DCA, pod warunkiem spełnienia wymagań Rozporządzenia z 22 maja 2023 r. – hiszpańskiego rozporządzenia wdrażającego cyfrowy DCA.

Wymagania techniczne zależą od wybranej metody. Dotyczą one obu metod: dokument musi być w formacie PDF/A i dostępny online. Osoby korzystające z metody kodu QR potrzebują nie tylko kodu QR na dokumencie, ale także domeny zarejestrowanej wcześniej u organów. Dodatkowo, istnieją obowiązkowe pola, które wiele modeli danych eCMR jeszcze nie obejmuje: numery rejestracyjne ciągnika i przyczepy, a także wszelkie specjalne pozwolenia na transport, jeśli mają zastosowanie.

Każdy, kto uwzględni te wymagania w modelu danych, może funkcjonalnie używać eCMR jako DCA, unikając w ten sposób systemów równoległych. „Cyfryzacja nie polega na odtwarzaniu dokumentów papierowych na ekranie. Chodzi o projektowanie systemów, które zastępują wiele procesów opartych na papierze jedną wspólną infrastrukturą cyfrową”, mówi dr Saive. Tworzenie osobnych systemów dla każdego obowiązkowego dokumentu nie rozwiązuje problemu; po prostu tworzy kolejny. W dłuższej perspektywie jest to kosztowne, podatne na błędy i trudne do skalowania. Dlatego zmiany w Hiszpanii nie powinny być powodem do opracowywania krajowych rozwiązań izolowanych, lecz do tworzenia eCMR tak, aby można było bezproblemowo integrować krajowe wymogi. Jako neutralne i otwarte rozwiązanie, OLF-eCMR jest właśnie do tego przeznaczone.

Przygotuj się już teraz na to, co ma znaczenie podczas kontroli

Dla wielu zagranicznych firm prawdziwą przeszkodą nie jest tworzenie cyfrowego DCA, lecz dostęp do hiszpańskiej platformy. Dokumentacja zagraniczna nie zawsze jest wystarczająca. Rekomendacja jest więc jasna: sprawdź już teraz, czy Twoje własne procesy obejmują wymóg kontroli. Gdzie jest dokument? Kto może go natychmiast dostarczyć w nagłym wypadku? Jak kierowca może szybko uzyskać odpowiedni dostęp? I kto zajmie się formalnościami z hiszpańskimi organami? Ostatecznie liczy się tylko jedno: przewoźnik musi być w stanie przedstawić niezbędną dokumentację podczas kontroli.

Interoperacyjność toruje drogę dla DCA i eFTI

Niektórzy postrzegają hiszpański DCA jako wstęp do nadchodzącego rozporządzenia eFTI. Jednak oba wymagania różnią się zasadniczo. eFTI ma na celu ułatwienie strukturalnej wymiany danych między przedsiębiorstwami a organami publicznymi, podczas gdy DCA pozostaje dokumentowym dowodem kontroli. Dla firm oba systemy mogą działać równolegle. Dlatego warto wybrać nie najszybsze rozwiązanie, lecz najbardziej elastyczne. Otwarte podejścia, takie jak eCMR Fundacji Otwartej Logistyki, są właśnie do tego stworzone: otwarte, interoperacyjne i rozszerzalne, tak aby każde nowe wymogi regulacyjne nie wymagały tworzenia nowego systemu.