Logistyka wkracza w etap, w którym sztuczna inteligencja może samodzielnie proponować coraz więcej decyzji. Nie oznacza to jednak, że przemysł może zrezygnować z ekspertów. W modelu Industry 5.0 technologia ma wzmacniać kompetencje człowieka, a nie oddzielać obsługę narzędzia od rozumienia całego procesu.
Jan Steenberg, prezes CILT International, zwraca uwagę na lukę, która może powstać wraz z automatyzacją. Nowy pracownik nauczy się korzystać z systemu, ale może nie poznać w praktyce powodów, dla których określona trasa, alokacja floty czy decyzja zapasowa jest właściwa. Bez tej wiedzy trudniej wykryć błąd modelu lub skutki niepełnych danych.
Odporność wymaga kompetencji
Firmy przemysłowe powinny więc łączyć wdrożenia AI z edukacją operacyjną. Osoby odpowiedzialne za decyzje muszą umieć ocenić rekomendację, uwzględnić wyjątkowe warunki i wziąć odpowiedzialność za wynik. Międzynarodowe kwalifikacje i wspólne standardy mogą pomóc w utrzymaniu takiego poziomu kompetencji.
CILT International działa jako federacja obecna w około 40 krajach. Krajowe instytuty dopasowują standardy do własnych rynków, a w całej sieci studiuje rocznie do 10 tys. osób. Organizacja rozwija również aplikację członkowską, która ma ułatwiać wymianę wiedzy między specjalistami i studentami; szersze wdrożenie przewidziano w 2027 roku.
Wspólne aktywa, mniejsze straty
Przemysł musi równolegle reagować na napięcia geopolityczne, dekarbonizację i koszty. Współpraca może zwiększyć wykorzystanie istniejącej infrastruktury. Firmy produkcyjne łączą zapotrzebowanie transportowe i pojemność flot, a partnerzy z różnych sektorów mogą współdzielić dystrybucję lub obsługę terenową. Mniej powielonych przejazdów oznacza potencjalnie większą efektywność, ale potrzebne są zaufanie, zasady zarządzania i opłacalne umowy.
Także dekarbonizacja transportu będzie przebiegać kilkoma ścieżkami. Amoniak jest rozwijany w żegludze, natomiast ciężarówki hybrydowe mogą szybciej znaleźć zastosowanie niż w pełni elektryczne, jeśli barierą pozostają cena i zasięg. Automatyzacja ruchu drogowego może z czasem przeobrazić przewozy na głównych trasach.
Innowacja musi odpowiadać użytkownikom
Starzenie się kierowców wymaga nowych modeli rekrutacji. Program CILT w Turcji, wspierany przez Mercedes-Benz Trucks i rząd, ma wyszkolić i zatrudnić 5 tys. kobiet w ciągu pięciu lat. W ostatniej mili automaty paczkowe mogą ograniczać liczbę dostaw, ale leki i potrzeby seniorów nadal wymagają dostarczenia pod wskazany adres. W Ghanie drony przewożą krew i leki do placówek medycznych w promieniu około 100 km. Wniosek dla Industry 5.0 jest praktyczny: najlepsze rozwiązania łączą automatyzację z ludzkim nadzorem i rzeczywistymi potrzebami.
